କେଉଁ ଦେଶ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦନ କରେ LPG? କେମିତି ତିଆରି ହୁଏ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍?
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ LPG ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ପ୍ରଭାବିତ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ସରକାର ବାରମ୍ବାର ଏଥିପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଵାସନା ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବେ ଧିରେ ଧିରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଗଲାଣି। ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ହେଉକି ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ଦୋକାନ ସବୁଠି ଲମ୍ବା ଲାଇନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।
ଏହି ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତେ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ କିପରି ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ? ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉତ୍ପାଦକ କିଏ? ପ୍ରକୃତରେ, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ରୋଷେଇ ବଜେଟକୁ ବାଧା ଦେବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ବହୁତ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣିଥିବେ ଯେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଏଲପିଜି ଉତ୍ପାଦକ। ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବିଶୋଧନ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏଲପିଜି ଏକ ଉପ-ଉତ୍ପାଦ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ତୈଳ ବିଶୋଧନାଗାରରେ ବିଶୋଧିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଅନେକ ଗ୍ୟାସ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଯାହା ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଏକ ବିଶାଳ ରିଫାଇନାରୀ ନେଟୱାର୍କ ରଖିଛି, ଯାହା ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶକୁ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଭଳି ଉତ୍ପାଦକ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ତେବେ LPG ଗ୍ୟାସ୍ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ୟାସ୍ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ: ପ୍ରୋପେନ୍ ଏବଂ ବ୍ୟୁଟେନ୍। ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ବିଶୋଧନ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ସମୟରେ ପୃଥକ କରାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ରିଫାଇନାରୀରେ ଅଶୋଧିତ ତେଲକୁ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାରେ ଗରମ କରାଯାଏ, ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଇନ୍ଧନ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ। ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ଗୁଡ଼ିକରୁ ପ୍ରୋପେନ୍ ଏବଂ ବ୍ୟୁଟେନ୍ ଚୟନ କରାଯାଏ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଚାପରେ ତରଳ ରୂପରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୁଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ‘ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଗ୍ୟାସ୍’ (LPG) କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଆମ ଘରକୁ ସିଲିଣ୍ଡରରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇ ପହଞ୍ଚାଯାଏ।
ଗ୍ୟାସ୍କୁ ତରଳ ରୂପରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜଟିଳ ଏବଂ ବୈଷୟିକ, ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବହନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ କରାଯାଏ, ସେମାନେ ତରଳ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ଏକ ଛୋଟ ସ୍ଥାନରେ ଅଧିକ ଗ୍ୟାସ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ଭିତରେ ତରଳ ରୂପରେ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ନିୟାମକ ମାଧ୍ୟମରେ ମୁକ୍ତ ହେବା ମାତ୍ରେ ଏହା ଗ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଏ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତ ଏବେ ନୂତନ ଶକ୍ତି ବିକଳ୍ପ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକମାନେ କୌଣସି ବଡ଼ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ନ ହୁଅନ୍ତି।
